FANDOM


ZWIĄZEK BANKÓW POLSKICH

_________________________________________

K O D E K S

DOBREJ PRAKTYKI BANKOWEJ

uchwalony przez VI Walne Zgromadzenie ZBP  w dniu 21 kwietnia 1995 roku  z uwzględnieniem zmian wprowadzonych przez VII i X Walne Zgromadzenie ZBP

________________________________________

Warszawa kwiecień 1999 r.

SPIS TREŚCI 

Kodeks Dobrej Praktyki Bankowej Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział II  Zasady postępowania banków w stosunkach z klientami

Rozdział III Zasady wzajemnych stosunków pomiędzy bankami

Rozdział IV Zasady postępowania pracownika banku

Rozdział V Zasady postępowania w stosunkach pomiędzy pracownikiem a bankiem

Rozdział VI Stosunek banków do organów samorządu

Rozdział VII Komisja Etyki Bankowej

Rozdział VIII Postanowienia końcowe Regulamin Komisji Etyki Bankowej - załącznik do Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej

Skład Komisji Etyki Bankowej powołanej przez X Walne Zgromadzenie ZBP w dniu 8 kwietnia 1999 r.



Rozdział I

Postanowienia ogólne

 

  1. Postanowienia Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej zwanego dalej "Kodeksem" stanowią zbiór zasad postępowania związanych z działalnością banków.

  2. Banki w swojej działalności kierują się przepisami prawa, normami przewidzianymi w Kodeksie, uchwałami samorządu bankowego oraz dobrymi zwyczajami kupieckimi, uwzględniając, że są instytucjami zaufania publicznego.

  3. Banki powinny działać według najlepszej woli i wiedzy, rzetelnie, rzeczowo i starannie, nie nadużywając swych uprawnień.

  4. Zasady dotyczące działania banków powinny stosować odpowiednio wszystkie osoby zatrudnione przez banki.

  5. Wszyscy pracownicy banków, wykonując swoje czynności, w szczególności gdy reprezentują bank wobec jego klientów i w stosunkach między bankami, powinny mieć na uwadze, że od ich postępowania zależy dobre imię banku.

 

'Rozdział II'

'Zasady postępowania banków w stosunkach z klientami'

 

  1. W stosunkach z klientami, banki powinny postępować z uwzględnieniem szczególnego zaufania, jakim są darzone oraz wysokich wymagań co do staranności, rzetelności i rozwagi - jakie są im stawiane. 

  2. Bank powinien traktować wszystkich swoich klientów z jednakową starannością i po partnersku. Nie wyklucza to możliwości różnicowania warunków umów zawieranych z klientami w zależności od oceny opłacalności, ryzyka, warunków stosowanych przez konkurentów i innych okoliczności danej umowy.

  3. W żadnym przypadku bank nie może wykorzystywać swego profesjonalizmu w sposób naruszający interesy klienta.

  4. Bank w stosunkach z klientami i przy wykonywaniu czynności na rzecz klienta powinien działać zgodnie z zawartymi umowami, w granicach dobrze pojętego interesu własnego i klientów.

  5. Zasady działania banku w stosunkach z klientami powinny być formułowane w sposób jasny i zrozumiały.

  6. Bank powinien zapewniać klientom pełną i bieżącą informację o świadczonych przez siebie usługach.

  7. Bank powinien informować klienta o rodzajach i warunkach świadczonych usług, w tym o możliwościach uzyskania dodatkowych korzyści oraz o związanych z daną usługą ryzykach, a także o podstawach naliczania opłat i prowizji związanych z wykonywaniem tych usług.

  8. W informacjach o świadczonych usługach, a także w umowach, dokumentach bankowych i pismach kierowanych do klientów powinny być stosowane powszechnie zrozumiałe i precyzyjne sformułowania.

  9. Reklama banku nie powinna wprowadzać w błąd, a powinna zawierać rzetelne informacje co do zakresu i warunków świadczonych przez ten bank usług.

  10. W przypadku przyjmowania poręczeń lub innych zabezpieczeń bank powinien pouczyć, a w treści umowy wyraźnie zaznaczyć, iż udzielenie poręczenia albo innego zabezpieczenia może spowodować odpowiedzialność obok lub zamiast osoby bezpośrednio zobowiązanej wobec banku.

  11. Bank zobowiązany jest do zachowania poufności co do uzyskanych od klienta informacji, w szczególności dotyczących jego sytuacji ekonomicznej, z wyjątkiem przypadków określonych przez prawo.

  12. Skargi na działalność banku, składane przez klientów powinny być rozpatrywane rzetelnie, w możliwie najkrótszych terminach, a w przypadku uwzględnienia skargi, klient powinien otrzymać pełną satysfakcję.

 

'Rozdział III'

'Zasady wzajemnych stosunków pomiędzy bankami'

' '

  1. Banki we wzajemnych stosunkach powinny kierować się zasadami solidności i lojalności środowiskowej, zachowując zasady uczciwej konkurencji.

  2. Banki, nie naruszając własnych interesów oraz zachowując tajemnicę handlową, powinny wspomagać się przy wykonywaniu wspólnych przedsięwzięć, służących umacnianiu systemu bankowego a także przy wykonywaniu czynności bankowych - na zasadzie równości i wzajemności, szczególnie w zakresie wymiany informacji (w tym o niesolidnych klientach, zastrzeżonych dokumentach, itp).

  3. Przy wzajemnym udzielaniu informacji i wydawaniu poświadczeń banki powinny szczególnie dbać o ich prawdziwość i rzetelność.

  4. Banki bez ważnych powodów nie powinny wypowiadać sobie umów, zwłaszcza umów o stałej współpracy.

  5. Banki prowadząc akcje reklamowe swojej działalności powinny tak je prowadzić, aby nie naruszać interesów i nie poddawać w wątpliwość solidności innych banków, ani też nie oceniać ich działalności.

  6. Banki powinny dążyć do polubownego załatwiania powstających pomiędzy nimi sporów, a w szczególności dążyć do korzystania z sądownictwa polubownego, prowadzonego przez samorząd bankowy.

  7. Banki nie powinny podejmować działań przeciw innemu bankowi /np. wystąpienie z powództwem do sądu powszechnego, wszczęcie egzekucji na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego, obciążanie rachunku w NBP/ przed wyczerpaniem możliwości rozstrzygnięcia spornych kwestii w drodze negocjacji.

' '

'Rozdział IV'

'Zasady postępowania pracownika banku'

  

  1. Pracownik banku powinien dbać o dobre imię banku i godnie go reprezentować.

  2. Pracownik powinien zachowywać się lojalnie wobec banku, w którym jest zatrudniony.

  3. Posiadaną wiedzę i kwalifikacje pracownik banku powinien wykorzystywać w interesie banku i jego klientów.

  4. Pracownik banku powinien wykonywać swoje obowiązki starannie i sumiennie, zgodnie z najlepszą wolą i wiedzą, w granicach dopuszczalnego ryzyka uzasadnionego interesem banku.

  5. Sprawą honoru pracownika banku jest odpowiedzialność za własne słowo, którym powinien czuć się związany tak samo, jak formalnie sporządzonym dokumentem.

  6. Pracownik banku powinien być uprzejmy i taktowny, udzielać rzetelnych informacji, rzeczowo wyjaśniać klientom istotę świadczonych przez bank usług.

  7. Dyskrecja i poszanowanie tajemnicy bankowej są zasadami postępowania pracowników banku. Przy negocjacjach warunków umów pracownik udziela informacji, które mają znaczenie dla tej umowy. 

  8. Zasada zachowania tajemnicy obowiązuje także po zakończeniu pracy w banku.

  9. Pracownik nie może udzielać osobom trzecim informacji dotyczących sytuacji ekonomicznej klientów banku, w którym jest zatrudniony, z wyjątkiem sytuacji określonych przez prawo.

  10. Pracownik nie powinien podejmować czynności, które mogłyby doprowadzić do powstania konfliktu interesów pomiędzy nim a bankiem, w szczególności nie powinien podejmować działań konkurencyjnych wobec banku, w którym jest zatrudniony.

  11. Pracownik nie powinien wykorzystywać zajmowanego w banku stanowiska dla osiągania osobistych korzyści.

  12. Pracownik powinien dążyć do podwyższania swoich kwalifikacji zawodowych.

  13. Pracownik ma obowiązek zawiadomić przełożonych o nagannych zachowaniach innych pracowników, jeżeli brak takiego zawiadomienia mógłby narazić na szkodę bank, innych pracowników lub osoby trzecie.
    W przypadku innego rodzaju zachowań, które ocenia jako naganne powinien zwrócić uwagę danemu pracownikowi w sposób dyskretny i taktowny.

' '

'Rozdział V'

'Zasady postępowania w stosunkach pomiędzy pracownikiem a bankiem '

 

  1. Banki powinny zapewniać pracownikom równe szanse w karierze zawodowej oraz stwarzać możliwości rozwoju i zdobywania coraz wyższych standardów kwalifikacyjnych.

  2. Banki powinny zapewniać pracownikom swobodę podejmowania decyzji w zakresie określonym przez ich obowiązki służbowe.

  3. Przełożeni powinni stwarzać podległym im pracownikom warunki przejawiania inicjatywy, samodzielności i odpowiedzialności.

  4. W przypadku wskazania pracownikowi banku przez przełożonego - określonego trybu lub sposobu postępowania w konkretnej sprawie, przełożony nie powinien uchylać się od odpowiedzialności za skutki wynikłe z takiego załatwienia sprawy - a w szczególności nie powinien powoływać się na to, że decyzję podjął pracownik.

' '

'Rozdział VI'

'Stosunek banków do organów samorządu'

 

  1. Banki powinny współdziałać z organami samorządu bankowego.

  2. Banki powinny stosować się do uchwał organów samorządowych, działających w ramach ich upoważnień w sprawach istotnych dla środowiska bankowego i działalności banków.

' '

'Rozdział VII'

'Komisja Etyki Bankowej'

  1. Komisja Etyki Bankowej powołana jest do oceny naruszeń przez bank lub jego pracowników zasad postępowania określonych w Kodeksie.

  2. Nie podlegają ocenie Komisji Etyki Bankowej sprawy i wnioski dotyczące interpretacji prawnej umow i obowiązujących wewnetrznych regulaminów banków.
  3. Komisja Etyki Bankowej działa przy Związku Banków Polskich.

  4. Członkowie Komisji Etyki Bankowej powoływani są przez Walne Zgromadzenie Związku Banków Polskich, spośród osób cieszących się powszechnym poważaniem i autorytetem w środowisku bankowym, z tym że skład pierwszej Komisji na okres jednego roku - do dorocznego Walnego Zgromadzenia - ustali Zarząd Związku w porozumieniu z Prezydiami Sekcji i Komisją Rewizyjną.

  5. Postępowanie przed Komisją Etyki Bankowej wszczyna się na wniosek osób zainteresowanych.

  6. Po przeprowadzeniu postępowania Komisja Etyki Bankowej wydaje ocenę, w której stwierdza, czy doszło do naruszenia zasad określonych w Kodeksie.

  7. O ocenach, o których mowa w pkt 6 Komisja Etyki Bankowej może:

    • poinformować listem poufnym prezesów banków - członków Związku Banków Polskich,

    • w przypadkach rażących naruszeń podać informację do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie w czasopismach bankowych.

  1. W przypadku ustalenia naruszenia przez bank będący członkiem Związku Banków Polskich zasad określonych w Kodeksie, Komisja Etyki Bankowej może również swoją ocenę przedstawić do wiadomości Prezesowi Zarządu Związku Banków Polskich.

  2. W przypadku ustalenia przez Komisję Etyki Bankowej naruszenia przez osobę zatrudnioną w banku zasad określonych w Kodeksie , Komisja stwierdza w swej ocenie naganność zachowania tej osoby, o czym zawiadamia kierownictwo banku, jednocześnie Komisja może według swego uznania zalecić rozważenie jej przydatności do pracy na zajmowanym stanowisku lub weryfikację standardu kwalifikacyjnego.

  3. Organizację i tryb działania Komisji określa regulamin, stanowiący załącznik do Kodeksu.

' '

'Rozdział VIII'

'Postanowienia końcowe'

 

  1. Banki powinny umożliwiać pracownikom stałe zapoznawanie się z treścią Kodeksu.

  2. Banki powinny zapoznawać z treścią Kodeksu osoby trzecie, którymi zastępują się przy wykonywaniu swoich czynności.

  3. Postanowienia Kodeksu wchodzą w życie z dniem przyjęcia Kodeksu przez Walne Zgromadzenie Związku Banków Polskich w drodze uchwały.

 

 

 


'''Załącznik '''

'''do Kodeksu Dobrej'''

'''Praktyki Bankowej'''

 

 

' '

'R E G U L A M I N'

'Komisji Etyki Bankowej'

 

  1. Komisja Etyki Bankowej, o której mowa w Rozdziale VII pkt 1 Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej, zwana dalej "Komisją", działa w oparciu o postanowienia tego Kodeksu i niniejszego regulaminu.

  2. Komisja składa się z 25-35 członków powoływanych w tajnym głosowaniu przez Walne Zgromadzenie Związku Banków Polskich na okres 3 lat, z zastrzeżeniem Rozdziału VII pkt 3 Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej.

  3. Każdy bank - członek Związku Banków Polskich może zgłosić dowolną liczbę kandydatów na członków Komisji spośród osób określonych w Rozdziale VII pkt 4 Kodeksu Dobrej Praktyki Bankowej - po uprzednim uzyskaniu pisemnej zgody zgłoszonych przez siebie osób.

  4. Zgłoszenia, o którym mowa w pkt 3 bank może dokonać pisemnie do Biura Związku Banków Polskich - nie później niż na dwa tygodnie przed terminem Walnego Zgromadzenia Związku - lub ustnie bezpośrednio w toku obrad Walnego Zgromadzenie.

  5. W toku kadencji członek Komisji może zrezygnować z pełnienia swych funkcji tylko z ważnych przyczyn i w porozumieniu z bankiem rekomendującym.

  6. Zarząd Związku Banków Polskich dokonuje skreślenia z listy członków Komisji w przypadku:

    • rezygnacji członka z pełnienia funkcji,

    • odejścia z pracy w bankowości, na wniosek banku, który zgłosił kandydaturę,

    • popełnienia przez członka przestępstwa, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądowym,

    • śmierci członka.

  1. W przypadku zmniejszenia się w toku kadencji liczby członków Komisji poniżej 20 - najbliższe Walne Zgromadzenie Związku Banków Polskich dokona uzupełnienia składu Komisji, z zachowaniem trybu określonego w pkt 2, 3, 4.

  2. Kadencja członków Komisji powoływanych w trybie określonym w pkt 7 upływa wraz z kadencją pozostałych członków.

  3. Każdy członek Komisji może być powołany na kolejną kadencję.

  4. Członkowie Komisji wybierają ze swego grona Przewodniczącego Komisji, dwóch jego zastępców oraz Sekretarza. Osoby te tworzą Prezydium Komisji.

  5. Prezydium Komisji kieruje jej działalnością.

  6. Przy Prezydium Komisji działa Sekretariat kierowany przez Sekretarza Komisji.

  7. Do zakresu działania Sekretariatu Komisji należy organizacja pracy Komisji oraz jej obsługa kancelaryjna, a także inne czynności przewidziane w Regulaminie.

  8. Wykonywanie funkcji Sekretariatu, o których mowa w pkt 13 Zarząd Związku Banków Polskich może powierzyć komórce organizacyjnej Biura Związku lub innej wyspecjalizowanej jednostce.

  9. Postępowanie przed Komisją jest dwuinstancyjne i jest prowadzone przy drzwiach zamkniętych.

  10. W I instancji Komisja rozpoznaje sprawy w składach 3 lub 5-cio osobowych, w zależności do stopnia zawiłości sprawy.

  11. W II instancji Komisja działa odpowiednio w składach 5-cio lub 7-dmio osobowych.

  12. Wszczęcie postępowania następuje na pisemny wniosek zainteresowanego złożony w Sekretariacie Komisji.

  13. Wniosek o wszczęcie postępowania powinien zawierać:

    • określenie wnioskodawcy,

    • wskazanie osób, które zdaniem wnioskodawcy dopuściły się naruszenia zasad dobrej praktyki bankowej lub osób, które taki zarzut postawiły wnioskodawcy,

    • zwięzły opis okoliczności, w których w ocenie wnioskodawcy nastąpiło naruszenie zasad powołanych w pkt 2,

    • zobowiązanie się wnioskodawcy do pokrycia kosztów postępowania w przypadku, gdy Komisja w swej ocenie nie uwzględni żądań wnioskodawcy.

  1. W przypadku, gdy wniosek zawiera braki, Sekretariat Komisji wzywa wnioskodawcę do ich usunięcia w określonym terminie.

  2. W przypadku nieusunięcia przez wnioskodawcę braków wniosku w terminie określonym w wezwaniu, wniosek podlega odrzuceniu.

  3. Gdy wniosek o wszczęcie postępowania spełnia wymagania, o których mowa w pkt 19 regulaminu lub ew. braki wniosku zostały usunięte w terminie, Komisja po stwierdzeniu swojej właściwości wszczyna postępowanie wyznaczając termin posiedzenia nie później niż w ciągu 21 dni od daty złożenia wniosku lub usunięcia jego braków.

  4. Skład zespołu rozpoznającego sprawę ustala Sekretarz w porozumieniu z Prezydium Komisji.

  5. Na posiedzenie wzywa się strony oraz inne osoby, których wysłuchanie, zdaniem Komisji, będzie mogło przyczynić się do pełnego wyjaśnienia sprawy.

  6. Wzywając na posiedzenie osoby, o których mowa w pkt 19 ppkt 2 - Komisja przesyła tym osobom odpisy wniosku, zwracając się jednocześnie o zajęcie na piśmie stanowiska.

  7. Stronami w postępowaniu przed Komisją są: wnioskodawca i osoby przez niego wskazane we wniosku /pkt 19 ppkt 2/.

  8. W przypadku, gdy w toku rozpoznawania sprawy Komisja uzna, iż jeszcze inne oprócz określonych w pkt 25 osoby powinny brać udział w postępowaniu jako strony - wezwie je do wstąpienia do sprawy w tym charakterze.

  9. W toku postępowania strony występują osobiście. Mogą także ustanawiać pełnomocników.

  10. Pełnomocnikiem strony może być każda osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

  11. Przebiegiem posiedzenia kieruje Przewodniczący zespołu rozpoznającego sprawę wybierany przez członków zespołu spośród siebie.

  12. W toku postępowania zespół rozpoznający sprawę bierze pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia - a po ich rozważeniu wydaje na piśmie, w imieniu Komisji ocenę w przedmiocie naruszenia zasad dobrej praktyki bankowej a także podejmuje decyzję co do zastosowania postanowień Rozdziału VII pkt 6, 7 i 8 Kodeksu. Pod wydaną oceną wszyscy członkowie zespołu składają podpisy.

  13. Wydając ocenę, Komisja może wytknąć wnioskodawcy bezzasadność złożenia wniosku.

  14. Postanowienie o ogłoszeniu oceny w pismach fachowych - poczytnych w środowisku bankowym - Komisja może podjąć także w przypadku ustalenia, iż nie doszło do naruszenia zasad dobrej praktyki bankowej, o ile uzna to za celowe ze względu na charakter sprawy.

  15. Swoje stanowisko zawierające ocenę, o której mowa w pkt 31 zespół rozpoznający sprawę ogłasza stronom informując o trybie odwołania. Niestawiennictwo którejkolwiek ze stron nie wstrzymuje ogłoszenia.

  16. Strona, która się nie zgadza z oceną Komisji w I instancji może złożyć pisemne odwołanie do II instancji w terminie 21 dni - od ogłoszenia, o którym mowa w pkt 34.

  17. Do postępowania w II instancji stosuje się odpowiednio postanowienia pkt 22 - 34 Regulaminu.

  18. Ocena wydana przez Komisję w II instancji jest ostateczna.

  19. Akta spraw rozpoznawanych przez Komisję przechowywane są w Sekretariacie Komisji przez lat 5 /pięć/ .

  20. Działalność Komisji finansowana jest przez Związek Banków Polskich.

  21. W razie nieuwzględnienia wniosku - szczególnie w przypadku, o którym mowa w pkt 32, Zarząd Związku może obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania - w tym kosztem ogłoszenia oceny w pismach fachowych.

  22. Sekretarz Komisji za swe czynności, a członkowie Zespołów orzekających za posiedzenia, otrzymują ryczałtowe wynagrodzenie w wysokości wynikającej z zasad wynagradzania ustalonych przez Zarząd Związku.